|
NATURA 2000
Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000 jest systemem ochrony zagrożonych składników różnorodności biologicznej kontynentu europejskiego, wdrażanym od 1992 r. w sposób spójny pod względem metodycznym i organizacyjnym na terytorium wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej.
Celem utworzenia sieci Natura 2000 jest zachowanie zarówno zagrożonych wyginięciem siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt w skali Europy, ale też typowych, wciąż jeszcze powszechnie występujących siedlisk przyrodniczych, charakterystycznych dla 9 regionów biogeograficznych (tj. alpejskiego, atlantyckiego, borealnego, kontynentalnego, panońskiego, makaronezyjskiego, śródziemnomorskiego, stepowego i czarnomorskiego). W Polsce występują 2 regiony: kontynentalny (96 % powierzchni kraju) i alpejski (4 % powierzchni kraju). Dla każdego kraju określa się listę referencyjną siedlisk przyrodniczych i gatunków, dla których należy utworzyć obszary Natura 2000 w podziale na regiony biogeograficzne.
Podstawą prawną tworzenia sieci Natura 2000 jest dyrektywa Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 roku w sprawie ochrony dzikich ptaków i dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, które zostały transponowane do polskiego prawa, głównie do ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Sieć Natura 2000 tworzą dwa typy obszarów:
- obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO),
- specjalne obszary ochrony siedlisk (SOO).
Podstawą wyznaczania obszarów Natura 2000 są jedynie kryteria naukowe.
Dla każdego obszaru Natura 2000 opracowana jest dokumentacja, która składa się z:
- Standardowego Formularza Danych (SFD), w którym są zawarte najważniejsze informacje o położeniu i powierzchni obszaru, występujących typach siedlisk przyrodniczych i gatunkach „naturowych”, o ich liczebności lub reprezentatywności w skali kraju, wartości przyrodniczej i zagrożeniach;
- wektorowej i GIS w skali 1:100 000.
SDF i mapy będą aktualizowane w miarę postępu wiedzy o występowaniu zasobów przyrodniczych w obszarze Natura 2000 (inwentaryzacja, monitoring przyrodniczy) zgodnie z procedurą określoną przez KE.
Dyrektywa Siedliskowa nie określa sposobów ochrony poszczególnych siedlisk i gatunków, ale nakazuje zachowanie tzw. właściwego stanu ich ochrony. W odniesieniu do siedliska przyrodniczego oznacza to, że:
- naturalny jego zasięg nie zmniejsza się;
- zachowuje ono specyficzną strukturę i swoje funkcje ekologiczne;
- stan zachowania typowych dla niego gatunków jest właściwy.
W odniesieniu do gatunków właściwy stan ochrony oznacza natomiast, że:
- zachowana zostaje liczebność populacji, gwarantująca jej utrzymanie się w biocenozie przez dłuższy czas;
- naturalny zasięg gatunku nie zmniejsza się;
- pozostaje zachowana wystarczająco duża powierzchnia siedliska gatunku.
Najważniejszymi instrumentami realizacji celów sieci Natura 2000 są oceny oddziaływania na środowisko oraz plany ochrony siedlisk przyrodniczych i gatunków, dla których utworzono obszar Natura 2000. Działania ochronne winny uwzględniać wymogi gospodarcze, społeczne i kulturowe oraz cechy regionalne i lokalne danego obszaru Natura 2000.
Do chwili obecnej Rząd Polski ustanowił w drodze rozporządzenia 124 obszary specjalnej ochrony ptaków oraz wysłał do Komisji Europejskiej, celem akceptacji, 364 propozycje specjalnych obszarów ochrony siedlisk.
Dnia 13 listopada 2007 r. Komisja Europejska wydała decyzję zatwierdzającą listę 172 obszarów Natura 2000 regionu kontynentalnego. Dla 17 obszarów Natura 2000 regionu alpejskiego, podobna decyzja została wydana dnia 25 stycznia 2008 r.
Informacja o statusie projektowanych specjalnych obszarach ochrony siedliska Natura 2000.
W pliku zamieszczonym poniżej znajduje się lista wszystkich projektowanych specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000 oraz potencjalnych specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000, znajdujących się na Shadow list 2006. Kolorem zielonym zaznaczono projektowane obszary siedliskowe zatwierdzone przez Komisję Europejską, które uzyskały tym samym status obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty.
Projektowane specjalne obszary ochrony siedlisk przekazane do Komisji Europejskiej oraz Shadow List
2006
Komisja Europejska zatwierdziła 157 nowych obszarów z regionu kontynentalnego (decyzja Komisji z dnia 12 grudnia 2008 r. przyjmująca na mocy Dyrektywy Rady 92/43/EWG drugi zaktualizowany wykaz obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny) oraz 18 nowych obszarów z regionu alpejskiego (decyzja Komisji z dnia 12 grudnia 2008 r. przyjmująca na mocy Dyrektywy
Rady 92/43/EWG drugi zaktualizowany wykaz obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na alpejski region biogeograficzny).
Polsce oficjalnie zatwierdzone są: 33 obszary w regionie alpejskim i 331 w
regionie kontynentalnym, łącznie 364 obszary mające znaczenie dla Wspólnoty
Wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące zarządzania obszarami Natura 2000.
Wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące zarządzania obszarami Natura 2000, także oceny oddziaływania przedsięwzięć
na obszary Natura 2000 znajdują się na specjalnej stronie internetowej Dyrekcji Generalnej ds. Środowiska Komisji Europejskiej:
Management
of Natura 2000 sites: Guidance
Dokumenty
te zamieszczone są w kilkunastu wersjach językowych, w tym w wersji
polskojęzycznej (w tłumaczeniu WWF Polska).
Na stronie zamieszczono również opinie Komisji Europejskiej do projektów, które
znacząco negatywnie oddziałują na siedliska lub gatunki priorytetowe, wynikające z art. 6.4 Dyrektywy Siedliskowej.
Bezpośrednie odesłania do poszczególnych dokumentów w wersji anglojęzycznej i polskojęzycznej znajdują się poniżej:
1. Wytyczne z 2007 r. dotyczące art. 6. 4 Dyrektywy Siedliskowej dotyczące pojęć:
rozwiązania alternatywne, konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, działania kompensacyjne, ogólna spójność, opinia komisji - jest to poprawiona
wersja rozdziału 5 wytycznych Managing Natura 2000 sites. The provisions of Article 6 of the 'Habitats'
Directive 92/43/EEC z 2000 r. :
Guidance
document on Article 6(4) of the Habitats Directive 92/43/EEC
Wytyczne
dotyczące art. 6.4 Dyrektywy Siedliskowej 92/43/EWG
2. Wytyczne z 2001 r. dotyczące oceny oddziaływania planów i przedsięwzięć mogących znacząco negatywnie oddziaływać na obszary Natura 2000 (art. 6.3 i 6.4 Dyrektywy Siedliskowej):
Assessment
of plans and projects significantly affecting Natura 2000 sites. Methodological guidance on the provisions of Article 6 (3) and(4) of the Habitats Directive 92/43/EEC
Ocena
planów i przedsięwzięć znacząco oddziałujących na obszary Natura 2000. Wytyczne metodyczne
dotyczące przepisów artykułu 6 (3) i (4) Dyrektywy Siedliskowej 92/43/EWG
3. Wytyczne z 2000 r. dotyczące art. 6 Dyrektywy
Siedliskowej:
Managing Natura 2000 Sites. The provisions of Article 6 of the "Habitats" Directive 92/43/EEC
Zarządzanie obszarami Natura 2000. Postanowienia artykułu 6 dyrektywy "siedliskowej" 92/43/EWG
|
