Sonda Twoja sugestia

WIOSNA_3
Lato 6
Lato 5
Lato 7
Lato 4
Lato 3
Lato 2
Żurawie
Pola

FAQ

1. Na jakiej podstawie powołano Europejską Sieć Ekologiczną Natura 2000?

Polska podpisując Traktat Ateński 16 kwietnia 2003 r., stanowiący podstawę prawną przystąpienia kraju do Unii Europejskiej, zobowiązała się do wyznaczenia na swoim terytorium Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Przepisy unijne stanowiące podstawę dla tworzenia sieci Natura 2000 zostały wprowadzone do polskiego prawa wraz z opublikowaniem ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Podstawą funkcjonowania programu są dwie unijne dyrektywy: tzw.: dyrektywa ptasia i dyrektywa siedliskowa.

  • Dyrektywa Ptasia - określa kryteria do wyznaczania ostoi dla gatunków ptaków zagrożonych wyginięciem.
  • Dyrektywa Siedliskowa - ustala zasady ochrony pozostałych gatunków zwierząt, a także roślin i siedlisk przyrodniczych oraz procedury ochrony obszarów szczególnie ważnych przyrodniczo.


W myśl wyżej wymienionych aktów prawa każdy kraj członkowski Unii Europejskiej ma obowiązek zapewnić siedliskom przyrodniczym i gatunkom wymienionym w załącznikach dyrektywy siedliskowej i ptasiej warunki sprzyjające ochronie lub zadbać o odtworzenie ich dobrego stanu poprzez wyznaczenie i objęcie ochroną obszarów, na których te siedliska i gatunki występują.

----------------------------------------------------

 

2. Czy można  utworzyć jeszcze nowe obszary Natura 2000?

Tak, tworzenie nowych obszarów jest możliwe na obszarze terytorium całej Unii Europejskiej.

----------------------------------------------------

 

3. Czy obszar Natura 2000 może być elementem promującym region, produkty i usługi regionalne?

Polska jest krajem o wysokich walorach przyrodniczych. Które w doskonały sposób mogą wpłynąć na promocję i rozwój regionu objętego Naturą 2000. Obszary Natura 2000 nie są terenami zamkniętymi i odbywa się na nich normalna gospodarka, a dominującym sposobem użytkowania ziemi na obszarach Natura 2000 jest rolnictwo. Wiele rozpoznawalnych obecnie i chętnie kupowanych produktów pochodzenia rolniczego jest wytwarzanych na obszarach cennych przyrodniczo. Coraz częściej ich pochodzenie jest łączone z miejscem ich wytwarzania np. powidła świeckie z Doliny Dolnej Wisły czy karp milicki z Doliny Baryczy. Stwarza to możliwości promocyjne samych produktów przynoszące w efekcie wymierne korzyści finansowe, jak również potencjalną możliwość tworzenia marki Natura 2000, której celem może być promocja wszystkich produktów wytwarzanych na terenie obszaru.
----------------------------------------------------

 

4. Czy są korzyści z uprawiania rolnictwa na obszarach Natura 2000?

Polska jest krajem typowo rolniczym. Wynika z tego wiele konkretnych wniosków dotyczących zarówno rozwoju naszego kraju, jak również nierozerwalnie związanej z tym ochrony bioróżnorodności, która jest w większości skupiona na terenach użytkowanych rolniczo. Grunty orne na obszarach Natura 2000 stanowią 921 756 ha ich powierzchni natomiast grunty rolne stanowią 31% tych obszarów (źródło Ireneusz Kaługa Korzyści dla rolnictwa wynikające z gospodarowania na obszarach Natura 2000, MŚ 2009). Wśród korzyści finansowych, jakie mogą być uzyskiwane przez rolników, główne znaczenie mają programy rolnośrodowiskowe, z których korzysta coraz większa liczba rolników. Głównym celem programu jest poprawa jakości środowiska przyrodniczego na obszarach wiejskich, w tym w szczególności utrzymanie i przywracanie stanu najcenniejszych siedlisk poprzez promowanie zrównoważonego gospodarstwa, odpowiednie użytkowanie gleb i ochronę wód oraz ochronę zagrożonych gatunków chronionych. Przystąpienie do programu rolnośrodowiskowego jest dobrowolne. Wymaga ono jednak spełnienia przez rolnika pewnych warunków. Dodatkowe informacje można uzyskać w Centrach Doradztwa Rolniczego:

 

Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie
ul. Pszczelińska 99
05-840 Brwinów
tel.: (22) 729-66-34, (22) 729-72-91
e-mail: sekretariat@cdr.gov.pl
http://www.cdr.gov.pl

 

Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Radomiu
ul. Chorzowska 16/18
26-600 Radom
tel. (48) 365-69-00
http://www.odr.net.pl

 

Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Krakowie
ul. Meiselsa 1
31-063 Kraków
tel.: (12) 424-05-00
fax: (12) 424-05-05
e-mail: krakow@cdr.gov.pl
http://www.cdr.gov.pl/krakow

 

Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Poznaniu
ul. Winogrady 63
61-659 Poznań
tel.: (61) 823-20-81
fax: (61) 823-20-81
http://www.cdr.gov.pl/poznan

----------------------------------------------------

 

5. Czy na obszarze Natura 2000 można prowadzić gospodarstwo agroturystyczne?

Działalność agroturystyczna z roku na rok zyskuje coraz większe zainteresowanie oraz popularność. Rosnące zapotrzebowanie na agroturystykę daje możliwości osobom zainteresowanym prowadzeniem tego typu działalności na uzyskanie dużej liczby potencjalnych odbiorców. Wyjątkowe możliwości rozwoju agroturystyki istnieją na obszarach cennych przyrodniczo, w szczególności Natura 2000. Jej rozwój praktycznie nie koliduje z ochroną walorów przyrodniczych obszaru, dlatego też powinna być wspierana i popularyzowana. Dobrze zorganizowana i reklamowana działalność agroturystyczna może stać się zajęciem całorocznym, przynoszącym konkretne korzyści finansowe.

----------------------------------------------------


6. Kiedy na obszarze Natura 2000 można realizować inwestycje?

Jeżeli inwestycja nie powoduje negatywnego oddziaływania na gatunki lub siedliska występujące na danym obszarze Natura 2000 może być realizowana.

Natomiast jeżeli ocena oddziaływania wykazała znaczące negatywne oddziaływanie inwestycji na obszar Natura 2000, to w zasadzie nie można zezwolić na ich realizację, chyba że łącznie zachodzą następujące przesłanki:

 

  • jest to uzasadnione koniecznymi wymogami o charakterze społecznym i gospodarczym,
  • nie ma rozwiązań alternatywnych,
  • zapewnione zostanie wykonanie kompensacji przyrodniczej niezbędne dla spójności i właściwego funkcjonowania sieci Natura 2000 (art. 34 ust. 1 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody).

 

Oznacza to, że ingerencja w obszar objęty ochroną sieci Natura 2000 będzie możliwa, jeśli inwestycja jest bezwzględnie konieczna z punktu widzenia potrzeb społecznych, brakuje dla niej realnej alternatywy, a ewentualne szkody powstałe w przyrodzie w związku z jej realizacją zostaną zrekompensowane działaniami służącymi przywróceniu równowagi w przyrodzie. To odstępstwo od zasady zakazu prowadzenia działalności inwestycyjnej znacząco oddziałującej na obszar Natura 2000 ma na celu umożliwienie inwestycji naprawdę koniecznych. Fakt, że rozwiązania alternatywne są kosztowne lub trudne technicznie nie zwalnia inwestora od konieczności ich zastosowania gdy jest taka możliwość. Konieczne jest też powiadomienie Komisji Europejskiej o planowanym zadaniu i ewentualnym uwzględnieniu jej opinii.


Dla obszarów Natura 2000 nie ustanawia się zakazów, tak jak dla innych form ochrony przyrody, np. parków narodowych. Ochrona na obszarach Natura 2000 opiera się przede wszystkim na ograniczaniu podejmowania działań mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w znaczący sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000.

----------------------------------------------------


7. Czy może dojść do wstrzymania inwestycji na obszarze Natura 2000?

Jeżeli działania na obszarze Natura 2000, mogące znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, zostały podjęte bez przeprowadzenia postępowania ocen oddziaływania na środowisko (ooś) lub oceny wpływu na obszary Natura 2000, właściwy organ (np. Regionalna Dyrekcja Ochrony środowiska) może nakazać natychmiastowe wstrzymanie i podjęcie w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru, jego części lub chronionych na nim gatunków. (art. 37 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody).

----------------------------------------------------

 

8. Czy jest możliwa budowa inwestycji infrastrukturalnych na obszarach objętych siecią Natura 2000?
Generalnym wymogiem przepisów prawa unijnego, a w ślad za nim prawa polskiego, jest zakaz prowadzenia na obszarach Natura 2000 i w ich sąsiedztwie działań, w tym w szczególności lokalizowania obiektów, których budowa lub funkcjonowanie mogłyby negatywnie wpływać na taki obszar. Od tej reguły są jednak pewne wyjątki, czego przykładem są między innymi zrealizowane, pomimo kolizji z obszarami Natura 2000, inwestycje drogowe w Polsce, np. budowa przeprawy mostowej przez rzekę Wisłę koło Kwidzyna czy też budowa autostrady A2 odcinek Świecko - Nowy Tomyśl.

Podstawowym zadaniem inwestora, już na etapie prac koncepcyjno-projektowych, jest poszukiwanie takiej lokalizacji, która byłby jak najmniej szkodliwa dla środowiska, a zwłaszcza dla tych elementów dziedzictwa przyrodniczego, które chcielibyśmy zachować w nienaruszonym stanie. Niestety takie kolizje są w wielu przypadkach nieuniknione. Dotyczy to zwłaszcza, tzw. inwestycji liniowych, czyli dróg, tras kolejowych, linii energetycznych, czy rurociągów. O wyborze konkretnej trasy decyduje szereg czynników - przeszkody terenowe, dotychczasowy stan zagospodarowania, wreszcie zasady ochrony przyrody i krajobrazu. Dlatego projektowanie takich tras jest czasochłonne i często sprowadza się do wyboru wariantu nie tyle nieszkodliwego dla środowiska, co powodującego najmniej potencjalnych szkód. Przepisy prawa chroniące obszary Natura 2000 przewidziały takie przypadki. Jednak zgoda na realizację takiej inwestycji jest możliwa jedynie pod warunkiem, że:

 

  • występuje nadrzędny interes publiczny,
  • brak jest rozsądnej alternatywy dla wybranego wariantu inwestycji,
  • inwestor zapewni kompensację przyrodniczą.

 

Przed wystąpieniem z wnioskiem o zezwolenie na przykład na budowę drogi, linii energetycznej, czy rurociągu, inwestor musi zatem wykazać, że wziął pod uwagę możliwe warianty przebiegu trasy, zidentyfikował wszystkie miejsca gdzie mogłyby wystąpić szkody, jest w stanie części z tych szkód zapobiec, a w stosunku do nieuniknionego negatywnego oddziaływania potrafi powstające tam szkody zrekompensować w innym miejscu (np. odtworzyć zlikwidowane oczko wodne, albo zalesić teren co najmniej równy powierzchnią temu, który został zajęty przez inwestycję).

Powyższe informacje winny zostać zawarte w raporcie o oddziaływaniu na środowisko sporządzanym dla inwestycji. Raport podlega ocenie właściwego urzędu, który wybiera wariant inwestycji powodujący najmniejsze szkody w środowisku. Postępowanie takie musi być prowadzone w sposób zapewniający udział i możliwość wyrażania opinii przez zainteresowanych obywateli.

----------------------------------------------------

9. Czy na obszarach Natura 2000 można polować?
Na obszarach objętych ochroną Natura 2000 mogą występować lokalne ograniczenia polowania, wynikające z ochrony obszaru. Ograniczenia mogą również dotyczyć ostoi ptaków lub innych gatunków o ile polowanie powodowałoby ich znaczące niepokojenie. Polowania na obszarach Natura 2000 regulowane są min. przez art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880), także przez ustawę z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.).

----------------------------------------------------

 

10. Gdzie można pozyskać informacje oraz dane na temat obszarów Natura 2000?

Informacje na temat sieci Natura 2000, także obszarów Natura 2000, dostępne są w serwisie internetowym pod adresem: natura2000.gdos.gov.pl. Portal poświęcony Naturze 2000 został przygotowany tak, aby dostarczyć kompletną wiedzę na temat obszarów objętych siecią Natura 2000. Jeżeli informacje zawarte w serwisie nie są wystarczające, prosimy o kontakt z zespołem Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska: natura2000@gdos.gov.pl

----------------------------------------------------

 

11. Do kogo mogę zgłosić przypadek naruszenia prawa związanego z obszarami Natura 2000?

Ewentualne naruszenia prawa związane z obszarami Natura 2000 należy zgłaszać do regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, którzy w obrębie poszczególnych województw realizują zadania w zakresie zarządzania ochroną przyrody. Jeżeli będą Państwo świadkami łamania prawa na obszarach Natura 2000 prosimy o kontakt z odpowiednią regionalną dyrekcją ochrony środowiska, kontakty do regionalnych dyrekcji ochrony środowiska.

----------------------------------------------------


12. Jak sprawdzić  czy moja działka leży w obszarze Natura 2000 lub w jego pobliżu?

Informacje na temat położenia działek względem obszarów Natura 2000 można uzyskać za pomocą geoserwisu Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (GDOŚ). Geoserwis GDOŚ, to narzędzie mapowe umożliwiające wyszukiwanie i przeglądanie obszarów Natura 2000 z dokładnością do konkretnej działki ewidencyjnej. Geoserwis GDOŚ posiada funkcjonalność przeglądania również innych form ochrony przyrody takich jak: rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, czy parki narodowe. Geoserwis GDOŚ znajduje sie pod adresem http://geoserwis.gdos.gov.pl/mapy

----------------------------------------------------

 

13. Czy w związku z tym, że moja działka leży w obszarze Natura 2000 przysługują mi jakieś odszkodowania?

Sam fakt posiadania działki w obszarze objętym siecią Natura 2000 nie uprawnia do odszkodowania. Właścicielowi nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627), mogą być przyznane odszkodowania, jedynie w sytuacjach gdy:

 

  • na obszarze działki znajdują się zasoby środowiska, które muszą zostać objęte ochroną i gdy z tego powodu dojdzie do ograniczenia dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości,
  • w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, korzystanie z niej lub z jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone.

 

W ww. przypadkach właściciel nieruchomości może żądać wykupienia nieruchomości lub jej części, bądź odszkodowania za poniesioną szkodę, która obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości.

 

W przypadku powstałych ograniczeń poszkodowany składa wniosek a właściwy starosta ustala, w drodze decyzji, wysokość odszkodowania. Decyzja jest niezaskarżalna. Ustalenie wysokości odszkodowania oraz ceny wykupu nieruchomości następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości według zasad i trybu określonych w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741).

----------------------------------------------------

 

14. Gdzie i kiedy będzie powstawał plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000, na którym leży moja działka? Czy i jak mogę uczestniczyć w jego opracowaniu?

Plany Zadań Ochronnych (PZO) dla obszarów Natura 2000 w Polsce realizowane są w ramach projektu „Opracowanie planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000 na obszarze Polski", którego głównym celem jest rozwój systemu zarządzania Europejską Siecią Ekologiczną Natura 2000 w Polsce, poprzez opracowanie 406 planów zadań ochronnych. Proces tworzenia sieci Natura 2000 jest zadaniem rozłożonym w czasie. Poszczególne kraje UE zobowiązane są do podjęcia działań niezbędnych do jej ustanowienia. Zgodnie z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Siedliskowej, państwa członkowskie ustalają konieczne środki ochronne, w tym odpowiednie plany zagospodarowania dla obszarów Natura 2000. Realizacja przedmiotowego projektu od strony prawnej jest niczym innym, jak wywiązaniem się Polski ze zobowiązań wynikających z dyrektyw unijnych. Nie wywiązanie się ze zobowiązań i brak stosownych działań w celu uniknięcia pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków na specjalnych obszarach ochrony traktowane będzie, jako uchybienie wobec obowiązującego prawodawstwa unijnego.

 

W projekcie proces komunikacji pomiędzy nadzorującym funkcjonowanie obszarów Natura 2000 w Polsce (Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - beneficjent projektu), sporządzającymi projekty planów zadań ochronnych (regionalne dyrekcje ochrony środowiska, parki narodowe - współbeneficjenci projektu) oraz ustanawiającymi plany zadań ochronnych (regionalne dyrekcje ochrony środowiska), a interesariuszami na danym obszarze (m.in. Lasy Państwowe, regionalne zarządy gospodarki wodnej, Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Zarządy Melioracji i Urządzeń Wodnych, organizacje pozarządowe, regionalne dyrekcje dróg krajowych i autostrad, samorządy, placówki naukowe, rolnicy, itd.), skonstruowany został tak aby mieć jak najlepszy wpływ na jakość przygotowywanych planów, ich zrozumienie oraz efektywne późniejsze wdrażanie.

 

Szeroko rozumiana społeczna formuła powstawania planów zadań ochronnych oparta jest na dwóch filarach. Jednym z nich jest warsztatowa forma pracy, w tzw. Zespołach Lokalnej Współpracy (ZLW), w skład których wchodzą powyższe podmioty i instytucje. Drugim filarem jest platforma informacyjno - komunikacyjna, na której w ogólnie dostępny sposób powstają plany zadań ochronnych. Dzięki narzędziu internetowemu każdy wypracowany przez ZLW rozdział PZO dla konkretnego obszaru Natura 2000, będzie poddany konsultacjom społecznym, umożliwiając aktywny udział wszystkim zainteresowanym.

 

Informacje na temat spotkań Zespołu Lokalnej Współpracy oraz dokładne terminy spotkań można uzyskać w odpowiednich dla danego obszaru regionalnych dyrekcjach ochrony Środowiska.

Udostępnij:
Narzędzia: Prześlij znajomemu Zapisz jako PDF Drukuj